Provincial Students never come back to hometown

By Sun Narin

Thousands of provincial students come to pursue their study in Phnom Penh after they graduate from high school and the number has increased from year to year. They wish to work and live in the city after graduation since they find it better than living in the province in terms of employment, education and life opportunity in the modern city. More serious than this,​the fact that they do not return to work at their hometowns results in the shortage in human resource in the provinces where the educated youths are the main human resources to develop their homeland.

Cambodia is an agriculturally-based economy, which most people in the province do farming for a living. However, a number of provincial students who study agriculture in Phnom Penh never return to work at their hometown. Yang Saing Koma, president of Cambodian Center for Study and Development in Agriculture (CDAC), said that educated youths are important not only in agricultural sector, but also in the other development sectors, explaining that the graduate students are able contribute to the development of their provinces and the society as a whole.

“It can cause the deficiency in human resource in the province if they only want to work in the city,” he said.

A Kampot province-born student, Min Savang who graduated in Agricultural Economics and Rural Development in Phnom Penh in 2009, said that the lack of job opportunity and no development in his province lead him not to work there.

“I do not know what to do there related to my expertise, only to do farming. There are no organizations I can work with,” he said. Before, he worked in Phnom Penh, but now he is working in Battambong province as the rural planning coordinator. However he said that, “If there is a good job opportunity in my province, I will go back to work there because I want to meet my family and help build up my province.”

However, CDAC President Yang Saing Koma pointed out that students do not always do the business relevant to farming in the province and they only want to work as the official working with NGOs or government.

“They are educated and skilful in the agriculture, so they can use their knowledge to improve their farming in the province and make farming as their big business,” he said.

“We have to encourage them to return and work at their hometown so that we have human resource at the basic level,” he said, explaining that the market for agriculture is large in Cambodia because Cambodia now still imports food stuffs such as vegetable and meat from other neighboring countries.

A Banking-majoring recently-graduate student from Battambong province, Dam Sophieng, who has been working in Phnom Penh for nearly three years, said that there are not plenty of jobs in the province and no possibility to get more education.

“[In Phnom Penh], I am able to seek for new profession, to pursue my study and to learn new things and knowledge,” she said, but she also expressed that in Phnom Penh she has to spend a lot of money on food, accommodation and other things else.

Im Samrithy, the executive director of the Education/NGO partnership said that students always have the wish in their studying.

“The higher they study, the higher and better job they want to seek for. How can they come to the countryside, what job can they do,” he said.

He said that the government should promote development more in the province, creating employment and education opportunity; therefore, students will come back to the province.

Asian Development Bank (ADB) is working to develop the province by improving the farming, infrastructure and other business at the basic levels.

Peter Brimble, the Senior Country Economist of ADB, said that if the province does not have the business and many other developing things to demand the human resources. The educated people will not go to the province to live and work.

“People do what is the best for them. If you want to develop the province, you need good people, but if good people do not come, how can you develop,” he said.

He added that the consequence can be the far gap of development between the province and city and the negative impacts on the city are traffic jam, overcrowding, slum area, unemployment and other social ills.

“[The government] should create the better environment, activities, urban-rural linkage, and balanced development between the province and city so that the human resource will come back,” said Peter Brimble. However he stressed that it is quite challenging to ameliorate the issue by indicating that, “It is like the chicken and egg problem. We do not know which one is the initial.”

In 2005, the Royal Government of Cambodia set up a strategic framework for decentralization and deconcentration (DND) reforms which is the policy that guides the process of governance reform to develop management structures at provincial, district and commune levels and it is considered the first step to start developing the basic levels.

Due to the fact that there are a lot of pressure in Phnom Penh including expenditure, work competition, crowdedness and not good environment, a 24-year-old Heng Hangphumihan, is going to his native province in Siem Reap to be the physics teacher from grade 10 to 12 in the upcoming October after being educated for four years in Phnom Penh.

“I want to live with my family and teach my provincial people since there is lacking of teacher over there. By doing this, I can contribute to developing my province and producing human resources,” he said.

ដោយ ស៊ុន​ ណារិន

សិស្សមកពីខេត្តរាប់ពាន់នាក់បានមកបន្តការសិក្សាជារៀងរាល់ឆ្នាំនៅទីក្រុង ហើយចំនួនមានការ

កើនឡើងពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ។ ពួកគេភាគច្រើនមានសេចក្តីប្រាថ្នាធ្វើការ និងរស់នៅទីក្រុងបន្ទាប់

ពីគេបានបញ្ចប់ការសិក្សា ដោយពួកគេយល់ឃើញថា ការរស់នៅនៅទីក្រុងប្រសើរជាងការរស់នៅ

តាមខេត្តដោយផ្តោតទៅលើឪកាសការងារ ការអប់រំ និងជីវិតនៅក្នុងទីក្រុងទំនើប។ អ្វីដែល

ធ្ងន់ធ្ងរជាងនេះទៀត ពួកគាត់ភាគច្រើនមិនត្រលប់ទៅខេត្តកំនើតរបស់ខ្លួនដើម្បីរស់នៅ និងធ្វើការ

ដែលវាអាចបណ្តាលអោយមានការខ្វះខាតធនធានមនុស្សនៅតាមខេត្ត ដែលយុវជនចេះដឹង


ប្រទេសកម្ពុជា ជាប្រទេសដែលសេដ្ឋកិច្ចពឹងផ្អែកទៅលើវិស័យកសិកម្ម ដែលភាគច្រើននៃប្រជាជន

នៅតាមខេត្តប្រកបរបរធ្វើស្រែចម្ការដើម្បីរស់នៅ។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ សិស្សមកពីខេត្ត


ពួកគេទេ។ លោក យ៉ង សាំងកុមារ ប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលកម្ពុជាដើម្បីការស្រាវជ្រាវ និងអភិវឌ្ឍផ្នែក

កសិកម្មបានអោយដឹងថា យុវជនចេះដឹងសំខាន់មិនមែនតែវិស័យកសិកម្មទេ វាសំខាន់ផងដែរលើ

ផ្នែកអភិវឌ្ឍន៍ផ្សេងៗ ដោយពន្យល់ថា សិស្សដែលបញ្ចប់បរិញ្ញបត្រអាចចូលរួមចំណែកនៃការអភិ

វឌ្ឍខេត្តរបស់ពួកគេ និងសង្គមជាតិទាំងមួល។

លោកមានប្រសាសន៍ថាៈ«វាអាចនាំអោយមានការខ្វះខាតធនធានមនុស្សនៅតាមខេត្ត នៅពេល

ដែលពួកគាត់ចង់តែធ្វើការនៅទីក្រុងភ្នំពេញ» ។

មិន សាវ៉ាងដែលមកពីខេត្តកំពត ហើយបានបញ្ចប់ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចកសិកម្ម និងអភិ

វឌ្ឍជនបទកាលពីឆ្នាំ២០០៩ បាននិយាយថា កង្វះខាតឪកាសការងារ និងការមិនអភិវឌ្ឍនៅខេត្ត

របស់លោក បាននាំអោយលោកសម្រេចចិត្តមិនទៅធ្វើការនៅទីនោះ។

លោកមានប្រសាសន៍ថាៈ«ខ្ញុំមិនដឹងថាទៅធ្វើអ្វីនៅទីនោះអោយទាក់ទងនឹងមុខជំនាញរបស់ខ្ញុំ ក្រៅពីការធ្វើស្រែចម្ការ។ មិនមានអង្គការណាដែលខ្ញុំអាចធ្វើការជាមួយ»។ ពីមុនលោកធ្វើការនៅ

ទីក្រុងភ្នំពេញ ប៉ុន្តែឥឡូវនេះ លោកកំពុងធ្វើការជាមួយអង្គការមួយនៅខេត្តបាត់ដំបង ជាអ្នកសម្រប

សម្រួលផែនការជនបទ។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ លោកបានបញ្ជាក់ថាៈ«ប្រសិនបើមាន

ឪកាសការងារល្អនៅស្រុកកំណើតរបស់ខ្ញុំ ខ្ញុំនឹងទៅធ្វើការនៅទីនោះ ពីព្រោះខ្ញុំចង់ទៅជួបគ្រួសារ និងជួយអភិវឌ្ឍខេត្តរបស់ខ្ញុំ»។

ប្រធានសេដាក លោកយ៉ង់ សាំងកុមារបានបង្ហាញថា សិស្សមិនដែលធ្វើការរកស៊ីទាក់ទងនឹងកសិ

កម្មទេនៅតាមខេត្ត ហើយពួកគេចង់ធ្វើតែមន្រ្តីខាងកសិកម្មតែប៉ុណ្ណោះ។លោកមានប្រសាសន៍ថាៈ

«ពួកគាត់ជាអ្នកចេះដឹង និងមានជំនាញខាងកសិកម្ម ដូច្នេះពួកគាត់អាចប្រើចំនេះដឹងរបស់គាត់ទៅ

ធ្វើអោយប្រសើរការធ្វើស្រែនៅតាមខេត្ត និងធ្វើអោយកសិកម្មក្លាយជាមុខជំនួញរបស់គេ»។

លោកបន្តថាៈ«យើងត្រូវតែលើកទឹកចិត្តគាត់អោយត្រលប់ទៅស្រុកកំនើតវិញ ដូច្នេះយើងនឹងមាន

ធនធានមនុស្សនៅតាមថ្នាក់មូលដ្ឋាន»។ លោកពន្យល់ថា ទីផ្សារកសិកម្មគឺធំនៅប្រទេសកម្ពុជា

ពីព្រោះកម្ពុជានៅតែនាំចូលនូវគ្រឿងបរិភោគដូចជាបន្លែ សាច់ពីប្រទេសជិតខាង។

កញ្ញាដាំ សុភៀង ជានិស្សិតមកពីខេត្តបាត់ដំបងដែលទើបបានបញ្ចប់ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រផ្នែកធនាគារ

ថ្មីៗបាននិយាយថា មិនមានការងារច្រើននៅតាមបណ្តាខេត្តដែលសមនឹងចំណេះដឹងរបស់នាង និង


កញ្ញាបាននិយាយថាៈ«នៅភ្នំពេញ ខ្ញុំអាចស្វែងរកការងារថ្មី និង មានលទ្ធភាពក្នុងការបន្តការសិក្សា និងការរៀនអ្វីដែលថ្មី» តែកញ្ញាបានលើកឡើងថា នៅភ្នំពេញនាងចំណាយច្រើនបើប្រៀបធៀបទៅ


កញ្ញាបាននិយាយថាៈ«នៅទីក្រុងភ្នំពេញ ខ្ញុំអាចស្វែងរកការងារថ្មីៗ បន្តការសិក្សា និងរៀនអ្វីដែល

ថ្មី និងចំនេះដឹងថ្មីៗ»។ ប៉ុន្តែនាងបានបញ្ជាក់ថា នាងត្រូវចំណាយច្រើនទៅលើអាហារ ការស្នាក់នៅ


លោក អ៊ឹម សំរិទ្ធី ជានាយកប្រតិបត្តិដៃគូអប់រំ និងអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលបានមានប្រសាសន៍ថា


លោកបានមានប្រសាសន៍ថាៈ«កាលណាគេកាន់តែរៀនខ្ពស់ ពួកគេនឹងស្វែងរកការងារដែលខ្ពស់ និងប្រសើរសំខាន់ខ្លួនគេ។ តើពួកគេអាចទៅខេត្តយ៉ាងដូចម្តេច?តើពួកគេអាចធ្វើការអ្វីនៅទីនោះ»។

លោកបានបន្ថែមថា រដ្ឋាភិបាលគួរតែធើ្វអោយប្រសើរនូវការអភិវឌ្ឍបន្ថែមនៅតាមខេត្ត ដោយ

បង្កើតការងារ និងឪកាសអប់រំ ដូច្នេះនិស្សិតនឹងត្រលប់មកខេត្តវិញ។

ធនាគារអភិវឌ្ឍអាស៊ី កំពុងតែធ្វើការលើការអភិវឌ្ឍថ្នាក់ខេត្តដោយធ្វើអោយប្រសើរនូវការធ្វើស្រែ

ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងការរកស៊ីផ្សេងៗនៅថ្នាក់មូលដ្ឋាន។

លោកភិធឺប្រិមបល ជាអ្នកសេដ្ឋកិច្ចជាន់ខ្ពស់ប្រចាំADB បានមានប្រសាសន៍ថា ខេត្តមិនមានការរក

ស៊ី និងការអភិវឌ្ឍដើម្បីទាក់ទាញធនធានមនុស្ស  អ្នកចេះដឹងនឹងមិនទៅខេត្តដើម្បីរស់នៅ​ និងធ្វើ


លោកបានប្រសាសន៍ថាៈ«មនុស្សធ្វើអ្វីដែលល្អបំផុតសម្រាប់ពួកគេ។ ប្រសិនបើអ្នកចង់អភិវឌ្ឍខេត្ត

អ្នកត្រូវការអ្នកមនុស្សល្អ ប៉ុន្តែប្រសិនបើអ្នកចេះដឹងមិនទៅ តើអ្នកអាចអភិវឌ្ឍខេត្តបានយ៉ាងដូច

ម្តេច»។ លោកបានបន្ថែមថាៈ ផលប៉ះពាល់អាចជាគម្លាតឆ្ងាយនៃការអភិវឌ្ឍរវាងទីក្រុង និងជនបទ

និងប៉ះពាល់ដល់ទីក្រុងដូចជាការស្ទះចរាចរណ៍ ចំនួនមនុស្សកកស្ទះ តំបន់អាណាធិបតេយ្យ និកម្ម


លោកបានបន្ថែមថាៈ«រដ្ឋាភិបាលត្រូវតែបង្កើតអោយមានសកម្មភាព ទំនាក់ទំនងរវាងជនបទ និង

ទីក្រុង និងការអភិវឌ្ឍស្មើគ្នា ដូច្នេះធនធានមនុស្សនឹងត្រលប់ទៅខេត្ត»។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏

ដោយលោកបានបញ្ជាក់ថា វាជាការលំបាកក្នុងការធ្វើអោយប្រសើរនូវបញ្ហានេះ ដោយលើកឡើង

ថា «វាដូចជាបញ្ហាមាន់ និងស៊ុតមាន់។ យើងមិនដឹងថា តើមួយណាជាអ្នកចាប់ផ្តើម»។

កាលពីឆ្នាំ២០០៥ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានបង្កើតនូវក្រមខ័ណ្ឌយុទ្ធសាស្រ្តសម្រាប់ប្រព័ន្ធវិមជ្ឈការ

និងវិសហមជ្ឈការដែលជាគោលនយោបាយនាំអោយមានដំណើរការគ្រប់គ្រង និងអភិវឌ្ឍ

រចនាសម្ព័ន្ធការគ្រប់គ្រងនៅតាមថ្នាក់ខេត្ត ស្រុក ឃុំ និងវាត្រូវបានគេចាត់ទុកជា ជំហានដំបូងនៃ


ដោយសារតែគំនាបនៅទីក្រុងភ្នំពេញ ដូចជាការចំណាយ ការប្រកួតប្រជែងការងារ ភាពកកកុញ

នៃមនុស្ស និងបរិស្ថានមិនល្អ លោក ហេង ហង្សភូមីហាន អាយុ២៤ឆ្នាំ នឹងទៅខេត្តកំណើតសៀម

រាប ដើម្បីធ្វើជាគ្រូរូបវិទ្យានៅខែតុលា បន្ទាប់ពីត្រូវបានអប់រំអស់រយៈពេល៤ឆ្នាំនៅទីក្រុងភ្នំពេញ។

លោកបានមានប្រសាសន៍ថាៈ «ខ្ញុំចង់រស់នៅជាមួយគ្រួសារ និងបង្រៀនមនុស្សនៅខេត្តពីព្រោះ

ការខ្វះខាតគ្រូនៅទីនោះ។ ការធ្វើដូច្នេះ ខ្ញុំអាចចូលរួមចំណែកក្នុងការអភិវឌ្ឍខេត្ត និងការបង្កើត