សហរដ្ឋអាមេរិក រិះគន់ការដកបេក្ខភាពលោក សម រង្ស៊ី ពីការបោះឆ្នោត

ដោយ ស៊ុន ណារិន ថ្ងៃសៅរ៍ ទី០៥ខែមករា ឆ្នាំ២០១៣

មន្រ្តីជាន់ខ្ពស់សហរដ្ឋអាមេរិក រិះគន់នៅថ្ងៃសុក្រនេះ លើការសម្រេចចិត្តរបស់កម្ពុជា ក្នុង​ការ​រារាំងប្រធាន​គណ​បក្ស​ជំទាស់ លោកសម រង្ស៊ី ចូលរួមការបោះឆ្នោតថ្នាក់ជាតិ នៅ​ខែ​កក្កដា​ខាង​មុខ។

អ្នកនាំពាក្យរបស់ក្រសួងការបរទេសសហរដ្ឋអាមេរិក លោកស្រី Victoria Nuland  មាន​ប្រសាសន៍​ថា សហរដ្ឋអាមេរិក ខកចិត្តចំពោះការប្រកាសរបស់គណៈ​កម្មាធិការជាតិរៀប​ចំការ​បោះឆ្នោត (គជប) ដែលបានដកបេក្ខភាពលោក សម រង្ស៊ី ចេញពីការបោះឆ្នោត នៅ​ថ្ងៃទី២៨​ខែ​កក្កដា​ខាង​មុខ។ លោកស្រីថា ការដកបេក្ខភាពលោក សម រង្ស៊ីនេះ ជាសំណួរ​លើ​ភាពត្រឹមត្រូវតាម​ច្បាប់នៃ​ការ​បោះឆ្នោត តាមដំណើរការលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ។​លោក​ស្រី​បន្តថា អ្នកសង្កេតការណ៍​ដែល​ទុក​ចិត្ត ជឿជាក់ថា ការកាត់ទោសលើលោកសម រង្ស៊ី ជា​រឿងនយោបាយ។

នៅថ្ងៃសុក្រ ទី០៤ខែមករា អគ្គលេខាធិការ​​ (គ.ជ.ប) លោក ទេព នីថា​ ប្រកាស​​ជា​​ថ្មី​ថា ​មិន​​ទទួល​​បេក្ខ​ភាព​លោក​ សម រង្ស៊ី​ ឲ្យ​ឈរ​ឈ្មោះ​ជា​តំណាង​​រាស្ត្រ​​សម្រាប់​​ការ​បោះ​​ឆ្នោត​​ជាតិ​​អាណត្តិ​ ទី៥ ឆ្នាំ​២០១៣​​ទេ ​ខ​ណៈ​​ការ​​ចុះ​​បញ្ជី​​បេក្ខ​​ភាព​​នឹង​ចាប់​ផ្តើម​​ពី​ថ្ងៃ​ទី​​២៩ ខែ​មេសា ​ដល់​​​ថ្ងៃ​ទី​​១០ ខែ​ឧសភា។ លោក​ ទេព នីថា​ មាន​ប្រសាសន៍​ក្នុងសន្និសីទកាសែតថា ​តាម​ច្បាប់​ គជប មិន​​អាច​​ទទួល​​អ្នក​​ជាប់​​ទោស​ឲ្យ​ឈរ​ឈ្មោះ​​​​បោះ​ឆ្នោត​បាន​ទេ។

 ៖ “​ច្បាប់ស្តីពី​គណបក្ស​អត់មាន​ហាម​ឃាត់ ទាក់ទង​ទៅ​​ប្រធាន​គណបក្ស​​ឬក៏​ស្អីទេ អញ្ចឹង​បើ​សិន​ដាក់​មក គ.ជ.ប អ្នក​ហ្នឹង​ជា​​​អ្នក​មាន​ទោស ជា​ទណ្ឌិត គ.ជ.ប មិន​អាច​ទទួលទេ​ អ្នក​ហ្នឹង​អត់​គ្រប់​អាយុ គ.ជ.ប ក៏​អត់​ទទួលដែរ អ្នក​ហ្នឹង​អត់មាន​ឈ្មោះ​ក្នុង​​បញ្ជី​បោះឆ្នោត​​ គ.ជ.ប ក៏​អត់​ទទួល​ដែរ”។

ប្រធានគណបក្សសង្រ្គោះជាតិ លោក សម រង្ស៊ី រងនូវសាលដីកា​ស្ថាពរ​របស់តុលាការ​ ដាក់​ទោស​​លោកឲ្យជាប់​ពន្ធនាគារ ​​សរុប​​ជាង​១០ឆ្នាំ​ ពីបទ​ដក​តំរុយ​​បង្គោល​ព្រំដែន​​កម្ពុជា-​វៀត​ណាម ​នៅ​ស្រុក​ចន្ទ្រា​ ខេត្ត​ស្វាយ​រៀង​ និង​បទ​ក្លែង​ឯក​សារ​​សា​ធារណៈ ​ដែល​ពាក់​ព័ន្ធ​នឹង​ផែន​ទី​​ព្រំដែន។​

នាយក​ប្រតិបត្តិ​នៃគណៈ​កម្មា​ធិការ​អព្យា​ក្រឹត្យ និង​យុត្តិ​ធម៌ ដើម្បី​ការ​បោះ​ឆ្នោត​ដោយ​សេរី និង​ត្រឹម​ត្រូវ​នៅ​កម្ពុជា លោក ហង្ស ពុទ្ធា មាន​ប្រសាសន៍​ថា  បើ​មិនមានវត្ត​មាន​មេដឹក​នាំ​បក្ស​ប្រឆាំង​​នោះ នាំ​ឲ្យ​ការ​បោះ​ឆ្នោត​មិន​ទទួល​បាន​ការ​ប្រកួត​ប្រជែង តាម​បែប​លទ្ធិ​ប្រជា​ធិប​តេយ្យ​ពេញ​លេញ​ទេ។ លោក​ស្នើ​ឲ្យ​អ្នក​នយោបាយ​ចរចា រក​ដំណោះ​ស្រាយ​រួម​មួយ មុន​ពេល​បោះ​ឆ្នោត ៖ “ការបោះ​ឆ្នោត​មួយដែល ​បាត់​មេដឹក​នាំជំទាស់ ​ដ៏សំខាត់​មួយ​រូបខ្ញុំ​គិតថា ​ដំណើរ​ការ​ប្រជាធិប​តេយ្យ​ មួយ​មិន​ពេញ​លេញ​ជាទន្ត​រកាល​នៃប្រជាធិបតេយ្យ ​ ពិសេស​ក្នុ​ងដំណើរ​ការ​បោះឆ្នោត​ ដែល​គួតែ អ្នក​នយោបាយ​រក​វិធីសាស្ត្រ​សម្រប​សម្រួល ​ដើម្បី​ឲ្យ​មាន​ការ​ប្រគួត​ប្រជែង​គ្នា​មាន​ភាព​ល្អ​ប្រសើ​ជាង​មុន។”

គួរបញ្ជាក់ថា ក្នុងជំនួបរវាងប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិក និងនាយករដ្ឋមន្រ្តីកម្ពុជា លោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា បានលើកពីបញ្ហាអ្នកទោសនយោបាយ តែលោក ហ៊ុន សែន ឆ្លើយតបថា នៅកម្ពុជា មិនមានអ្នកទោសនយោបាយទេ មានតែអ្នកនយោបាយមានទោស៕

សកម្ម​ជន​ដីធ្លី​នៅ​ភ្នំ​ពេញ សម្រក់​ទឹក​ប៉ាកា​រៀប​រាប់​ទុក្ខ​លំបាក​ និង​ភាព​អយុត្តិ​ធម៌​ក្នុង​សង្គម​ខ្មែរ

​ដោយ ថុល ស្រីលក្ខណ៍ និង​ ស៊ុន ណារិន ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី03 មករា ឆ្នាំ2013 ម៉ោង17:45

yong-sophan-by-loun-sovathបទ ​ចម្រៀង «នេះ​ជា​កម្មអូន» ដែល​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ទូទៅ ស្គាល់​ថា ជា​បទ «សាហាវ​​បំផុត ដុត​​មនុស្ស​​ទាំង​រស់» ច្រៀង​ដោយ​អ្នក​ស្រី​​ប៉ែន រ៉ន និង​លោក ស៊ិន ​ស៊ីសាមុត តាំង​​​ពី​ទស​វត្ស​រ៍​​ទី​៦០ ដែល​​រៀប​រាប់​ពីកា​រ​ធ្វើ​ទារុណ​កម្ម​លើ​ស្រ្តី​ម្នាក់ ដោយ​ការ​​ដុត​​នឹង​​ភ្លើង។ តែ​​បទ​​ចម្រៀង​​​នេះ ធ្វើ​ឲ្យ​​​សកម្មជន​ដីធ្លី​នៅ​រាជធានី​ភ្នំពេញ​ម្នាក់ ដែល​ជួប​​ប្រទះ​​នឹង​​ការ​​រំលោភ​​យក​​​ដី និង​​​រង​​​ការ​​ចាប់​​ដាក់​ពន្ធនាគារ បាន​សម្រក់​ទឹក​ស្លា​ប៉ាកា រាប់​រយ​តំណក់ រៀប​រាប់​ពី​ទុក្ខ​លំបាក និង​​ភា​ព​​អយុត្តិ​​ធម៌ ​ដែល​កើត​ឡើង​ចំពោះ​ខ្លួន និង​គ្រួសារ តាម​លំនាំ​ភ្លេង​បទ​ចម្រៀង​នេះ។

បទចម្រៀងនេះ មានចំណងជើងថា «ឈឺចាប់​គ្មាន​យុត្តិ​ធម៌» និពន្ធ​ដោយ អ្នក​ស្រី យ៉ោម បុប្ឋា ជា​​សកម្ម​ជន​​ដីធ្លី​បឹង​កក់ ដែល​ហ៊ាន​ចេញ​មុខ​តវ៉ា​​នឹង​ការ​បណ្តេញ​ចេញ។ បទ​ចម្រៀង​នេះ ផ្តើម​​ដោយ​​ឈឺចាប់​អ្វី​ម្ល៉េះ ស្តាយ​ជាតិ​នេះ​អភ្វ័ព រស់​គ្មាន​យុត្តិ​ធម៌។

អត្ថ ​​ន័យ​បទ​​ចម្រៀង ​ បង្កប់​​នូវ​​ក្តី​​ឈឺ​ចាប់ និង​ទុក្ខ​លំបាក​របស់​​សកម្ម​ជន​​ត​វ៉ា​​រឿង​​បញ្ហា​​ដី​ធ្លី​នៅ​​តំបន់​​​ បឹង​​កក់ ដែល​​​​មាន​ជម្លោះ​ជាមួយ​ក្រុម​ហ៊ុន ស៊ូកា​កូអ៊ីន តាំង​ពី​ឆ្នាំ​២០០៧។

 

អ្នក ​​ស្រី​ យ៉ោម បុប្ផា ជាអ្នករងគ្រោះម្នាក់ក្នុង​ចំណោម​អ្នក​ដែល​ត្រូវ​បាន​បណ្តេញ​ចេញ​​ផ្សេង​​ទៀត ​ ដែល​មិន​ទាន់​ព្រម​ទទួល​សំណង​ពី​ក្រុម​ហ៊ុន។ អ្នក​ស្រី​​បាន​និ​ពន្ធ​បទ​​ចម្រៀង​ចំនួន​​៣​​បទ​​​ ​ពេល​​ដែល​អ្នក​ស្រី​ជាប់​ឃុំឃាំង​ក្នុង​​ពន្ធនាគា​រ​ព្រៃ​ស​។ ចម្រៀង​បី​បទ​នោះ រួម​មាន ​ «ឈឺ​​ចាប់​​​គ្មា​ន​​​​យុត្តិ​ធម៌» «តើ​ថ្ងៃណា​ទៅ​ទើប​​មាន​​សេរី» និង ​«ជី​វិត​​ដូច​​ចាប​​ក្នុង​​ទ្រុង»។

បទ ​ចម្រៀង​ទាំង​នេះ ត្រូវ​បាន​ប្រជាសហគមន៍​បឹង​​កក់ ច្រៀងនៅ​ថ្ងៃ​បុណ្យ​​សិទ្ធិ​​មនុស្ស​១០ធ្នូ កាល​​ពី​ឆ្នាំ២០១២ និង​​តវ៉ា​​ឲ្យ​ដោះ​លែង​​អ្នក​ស្រី យ៉ោម បុប្ឋា​ នៅ​មុខសាលា​ឧទ្ធរណ៍​។ តែ​ចម្រៀង​ប៉ុន្មានបទនេះ មិនបាន​បន្ទន់​ចិត្ត​មន្រ្តី​តុលាការ និងមន្រ្តីរដ្ឋាភិបាល ឲ្យ​ជួយ​​អន្ត​រា​គមន៍​​​អ្នក​ស្រី​ឲ្យរួចពីការឃុំឃាំងទេ។

វ័យ២៩​ឆ្នាំ អ្នក​ស្រី​ យ៉ោម បុប្ផា ជា​កូន​ទី​៣ នៅ​ក្នុង​គ្រួសា​ដែល​មាន​បង​ប្អូន​៤​នាក់។ អ្នក​ស្រី​មាន​​កូន​ប្រុស​ម្នាក់ ឈ្មោះ ​ លី​ ហួរ អាយុ​​​៨​ឆ្នាំ និង​​ស្វា​មីឈ្មោះ លួស សាខន។ បន្ទាប់​ពី​​អាជ្ញា​ធរ​​រាជធានី​ភ្នំ​ពេញ​ បាន​​ចាប់​ខ្លួន​សកម្មជន​​ដី​ធ្លី​នៅ​​តំ​បន់​​បឹង​កក់​​ចំនួន​១៥​​​នាក់​ ដាក់​​ពន្ធនាគារ​​កាល​​​​ពី​ថ្ងៃ​​ទី​២២ ខែ​​ឧសភា ឆ្នាំ​២០១២ អ្នក​ស្រី យ៉ោម ​ បុប្ផា ដែល​មិន​សូវ​ចេញ​មុខ​​តតាំង​​ជា​មួយ​​អាជ្ញាធរ បាន​​ប្រ​មូល​ផ្តុំ​ប្រ​ជា​សហគមន៍ ស្វែង​​រក​អន្តរាគមន៍​ និង​ស្វែង​រក​ដំណោះ​ស្រាយ​ ដើម្បី​​​ឲ្យ​ដោះ​​​លែង​​តំណាង​​របស់​​គាត់​​មក​​វិញ។

លោក ​លួស សាខន វ័យ​៥៦​ឆ្នាំ ជា​​ប្តី​​របស់​​អ្នក​​ស្រី ​ យ៉ោម បុប្ផា។ សុខ​ភាព​របស់​​លោក​​បច្ចុ​ប្បន្ន មិន​សូវ​ជា​ល្អ​ទេ។ លោក​មាន​ប្រសាសន៍​ថា ​កន្ល​ង​​មក ប្រ​ពន្ធ​​របស់​​គាត់​ជា​​ស្រ្តី​​ម្នាក់​ ដែល​​មិន​​សូវ​​ក្លា​ហាន ចេញ​​មុខ​​ត​វ៉ា​ តែ​​គាត់​​បាន​ផ្លាស់​​ប្តូរ​​​នៅ​​ពេល​​ជួប​​បញ្ហា​ការ​បណ្តេញ​ចេញ​នៅ​​ តំបន់​​បឹង​​កក់។ លោកបានរៀបរាប់បន្តថា ការ​ជាប់​ពន្ធនាគារ​របស់​​ប្រ​ពន្ធ​​គាត់ មិន​មែន​ដោយ​សារ​​​មាន​​ជម្លោះ​​ជា​មួយ​​អ្នក​រត់​ម៉ូតូ​ឌុប​នោះ​ទេ គឺ​ដោយ​សារ​តែ​គាត់​​តវ៉ា​​ប្រ​ឆាំង​​នឹង​​មន្រ្តី​​រដ្ឋាភិ​បា​ល ទាមទារ​ឲ្យ​​ដោះ​លែង​​អ្នក​​បឹង​កក់​​ទាំង​​១៣​នាក់​ ឲ្យ​មាន​​សេ​រី​ភាព​​មក​​វិញ ៖ “ខ្ញុំ​យល់តែម្ត​ង​ក្នុង​រឿង​ការនេះ​គឺ​ ដោយ​សារ​ប្រពន្ធខ្ញុំ​គឺជា​សម្ម​ជនដីធ្លី តវ៉ា​នៅ​ក្នុង​តំបន់​បឹង​កក់​​​គេស្អប់​ដើម្បី​រក​លេស​នេះ​ លេស​​នោះដើម្បី​ចាប់ប្រពន្ធខ្ញុំ​ដាក់​ពន្ធ​នាគារ​ ដើម្បីព្រមាន​ដល់​អ្នក​ភូមិ​បឹង​កក់​ ក្រោយៗ​ទៀត​លែង​ហ៊ាន​​​តវ៉ា​​”។​

អង្គុយលើគ្រែ រនាបឬស្សី ពេលព្រឹកម៉ោង​ប្រមាណ​ជាប្រាំបី អ្នក​ស្រី សាបូ សុត វ័យ​៥៩​​ឆ្នាំ ជា​ម្តាយ​​​របស់​អ្នក​ស្រី​​យ៉ោម​ បុប្ផា។ អ្នក​ស្រី ដំណាលខ្សាវៗ ​ពីកូន​ស្រី​​ជាមួយ​ទឹកភ្នែក​ផង​នោះ​ថា តាំង​ពីតូច​​ដល់​ធំ​​មិន​​ដែល​​មាន​​បញ្ហា​​ជា​មួយ​​អ្នក​ណា​​នោះ​ទេ។ អ្នក​ស្រី​​បន្ត​​ថា ការ​​ចាប់​កូន​ស្រី​របស់​​​គាត់​​ពិត​​ជា​អយុត្តិ​ធម៌​​បំ​ផុត ព្រោះ​កូន​របស់​គាត់​ជា​​មនុស្ស​ស្រី​ទន់​ខ្សោយ មិន​អាច​ទៅ​វាយ​ធ្វើ​បាប​គេ​នោះទេ ៖ “កូន​ស្រីខ្ញុំ​​ អត់​បានធ្វើ​កំហុស​អី​ ទាស់​ខុសទេ គឺ​នេះ​ជាគោល​គំនិត​របស់អាជ្ញាធរ​ដែន​ដី​ ដើម្បី​ធ្វើ​បាប​គាត់​​​កូ​ន​ស្រីខ្ញុំ ព្រោះ​​កូន​ស្រី​ខ្ញុំជាសកម្ម​ជន​ដីធ្លី​ ចេញ​មុខ​ចេញ​មាត់​ដើម្បី​តវ៉ា​រឿង​ដីធ្លី​”។

អ្នក​ស្រី​ យ៉ោម បុប្ផា​ ត្រូវ​កម្លាំង​រដ្ឋាភិបាល​ចាប់​ខ្លួន​ នៅ​ថ្ងៃ​ទី​៤ ខែ​តុលា ឆ្នាំ​២០១២ ដោយ ​ចោទ​ពី​បទ​​​ប្រើ​​ហិង្សា​ដោយ​​ចេតនា​ ​មាន​ស្ថាន​ទម្ងន់​ទោស និង​ត្រូវបានកាត់​ទោស​ឲ្យ​ជាប់​ពន្ធនាគារ​​រយៈ​​ពេល​៣​ឆ្នាំ ដោយ​ពិ​ន័យ​ជា​ប្រាក់​ចំនួន ១០លានរៀល។ បន្ទាប់​ពី​នោះ​​មក ​ប្រ​ជា​សហ​គមន៍​​នៅ​ក្នុង​តំបន់​បឹងកក់ បាន​ស្វែង​រក​អន្តរា​គមន៍​ពី​ស្ថា​ប័ន​ជាតិ​ និង​​អន្តរ​ជាតិ ឲ្យ​ដោះ​​លែង អ្នក​ស្រី ​យ៉ោម បុប្ផា មក​វិញ ៖ “ចាប់​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​មក​ដាក់​គុក ដែល​គ្មាន​កំហុស​ ប្រព័ន្ធ​តុលាការ​ត្រូវ​តែ​កែ​ប្រែ​ឡើង​វិញ​”។

កាល​ពីថ្ងៃទី​២០​ខែធ្នូ​ ឆ្នាំ២០១២​ អង្គ​ការ​លើក​លែង​ទោស​អន្តរ​ជាតិ ​(Amnesty International) ​អំពាវ​នាវ​ជា​លើក​ទីពីរ​ឲ្យ​កម្ពុជា​ដោះ​លែង​អ្នកស្រី​យ៉ោម បុប្ឋា​ និងសកម្មជនបុរីកីឡា អ្នកស្រី ទឹម សាក់មុន្នី ជា​បន្ទាន់​​ និង​គ្មាន​​លក្ខ​ខណ្ឌ។ អង្គការ​លើកលែង​ទោស​​​អន្តរ​ជាតិ​ និយាយ​ថា ​សកម្ម​ជន​​ដីធ្លី​​ពីរ​​នាក់​​នោះ​ ត្រូវ​​តែ​​ដោះ​​លែង​​ជា​​បន្ទាន់​ និង​​គ្មាន​​លក្ខ​​ខណ្ឌ។​ អង្គ​ការ​នោះ​ បន្ត​ថា ​អាជ្ញាធរ​​កម្ពុជា​​ព្យា​យាម​បំបិទ​សំឡេង​​​សកម្ម​ជន​ដីធ្លី​ទាំង​ពីរ​​នាក់​ ដែល​ហ៊ាន​ចេញ​មុខ​តវ៉ា​សម្រាប់​សហគមន៍​របស់​ពួកគេ។​

កន្លង ​មកកូន​ប្រុស​របស់​អ្នក​ស្រី​ យ៉ោម ​បុប្ផា កុមា​រា លីហួរ អាយុ​៨ឆ្នាំ បាន​យំ​រហូត​​ដល់​​សន្លប់ ពេល​តុ​លាការ​​សម្រេច​​កាត់​ទោស​ម្តាយ​​របស់​​គេ។ កុមារា ដែលកំពុងស្ថិតក្នុងវ័យសិក្សានេះ ទទូច​​ទៅ​តុ​លាការ​​ឲ្យ​​ដោះ​​លែង​​ម្តាយ​​របស់​​គេ​​មក​​វិញ ៖ “ខ្ញុំចង់ ​ឲ្យ​ម៉ាក់​ខ្ញុំ​មក​​វិញ​ ខ្ញុំ​សុំ​ឲ្យ​តុលាការ​ដោះលែង​ម៉ាក់​ខ្ញុំ​ឲ្យ​លឿន​​បំផុត ព្រោះ​ខ្ញុំ​អត់​ម៉ាក់​ខ្ញុំ​អត់​បាន​ទេ​ ខ្ញុំ​ត្រូវ​ការ​ម៉ាក់​”។

សកម្មជន ​​ដី​ធ្លី អ្នក​​ស្រី ​ទេព វន្នី ដែល​ជា​អ្នក​ចេញ​មុខ​តវ៉ា ជាមួយ​អ្នក​ស្រី​យ៉ោម បុប្ឋា ដែរ​នោះ មាន​​​ប្រ​សាសន៍​​ថា ពេល​​គាត់​ទទួល​​បាន​​បទ​​ចម្រៀង​នេះ ពួក​គាត់​​មាន​​ការ​​ឈឺ​​ចាប់ និង​​អាណិត​​អ្នក​​ស្រី​ យ៉ោម​ បុប្ផា។ អ្នក​ស្រី​ថា មាន​តែ​ភាព​អយុតិ្ត​ធម៌​ និង​​ការ​ឈឺ​​ចាប់​ទេ ដែល​​ធ្វើ​​ឲ្យ​​គាត់​អាច​​​និ​ពន្ធ​​​បទ​​ចម្រៀង​នេះ។ ទោះ​​ជា​​យ៉ាង​​ណា ​អ្នក​​ស្រី​ថា អ្នក​ស្រី​​នឹង​​បន្ត​​ស្វែង​​រក​​អន្ត​រា​គមន៍​​​​​រហូត​មាន​​ដំណោះ​​ស្រាយ​ និងការដោះលែង ៖ “តម្លាភាព ​ក្នុង​ការ​អភិវឌ្ឍន៍ប្រទេស​ជាតិ​ និ​ងការ​​គោរព​សិទ្ធិរ​ស់រាន​មានជីវិត​របស់ពួក​យើង​ សិទ្ធិ​លំនៅឋាន​​ពួកយើង​ ហើយ​ដល់​ពេល​ចូលពន្ធនាគារ​​ចឹង​ អ្នក​ដែល​គេ​ប្រព្រឹត្ត​បទល្មើសគេ​អត់​ចូល បែរ​ជាចូល​ពួកខ្ញុំ​ អញ្ចឹង​​​​ខ្ញុំ​មាន​ការ​ឈឺចាប់​ណាស់​”។

ក្នុង ​នាម​ជា​ប្តី ដែល​ទទួល​បន្ទុក​លើកូន​ប្រុស​តែ​ម្នាក់​ឯង ដោយ​គ្មាន​ភរិយា​នៅ​ជាមួយ លោក លួស សាខន មាន​ប្រសាសន៍​ថា ប្រពន្ធ​របស់​គាត់​ប្តេជ្ញា​ហើយ​ថា​គាត់​នឹង​រស់​នៅ​បន្ត​ទៀត ដើម្បី​ចាំ​មើល​ភាពយុ​ត្តិ​ធម៌​នៅ​ក្នុង​សង្គម​កម្ពុជា។ លោក​ថា ប្រពន្ធ​របស់​គាត់​កំពុង​បន្ត​និពន្ធ​បទ​ចម្រៀង​បន្ថែម​ទៀត​នៅ​ក្នុង​ ពន្ធនាគារ៕

លោក​នាយក​រដ្ឋ​មន្រ្តី ហ៊ុន សែន ជំរុញ​ការ​ជជែក​គ្នា​បន្ថែម ក្នុង​សភា

​ដោយ ស៊ុន ណារិន ថ្ងៃសុក្រ ទី04 មករា ឆ្នាំ2013 ម៉ោង13:11

ប្រមុខ​រាជ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា ជំរុញ​នៅ​ថ្ងៃ​សុក្រ​នេះ ឲ្យ​មាន​វប្បធម៌​នៃ​​ការ​ពិភាក្សា​ជជែក​គ្នា​បន្ថែម នៅ​ក្នុង​សភា ដោយ​មាន​ការ​ឆ្លើយ​តប​នឹង​សំណួរ​របស់​សមាជិក។

អ្នក​នាំ​ពាក្យ​រាជ​រដ្ឋាភិ​បាល លោក ខៀវ កញារីទ្ធិ មាន​ប្រសាសន៍​តាម​រយៈ​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វ​ផ្សាយ​សង្គម​ហ្វេស​ប៊ុក​ នៅ​ថ្ងៃ​សុក្រ​នេះ បន្ទាប់​ពី​មាន​កិច្ច​ប្រជុំ​គណៈ​រដ្ឋ​មន្រ្តី​ថា លោក​នាយក​រដ្ឋ​មន្រ្តី ហ៊ុន សែន មាន​ប្រសាសន៍​ថា ការ​ជជែក​ពិភាក្សា​បន្ថែម គួរ​តែ​ត្រូវ​បាន​ជំរុញ ក្នុង​សភា ហើយ​សមាជិក​រាជ​រដ្ឋាភិ​បាល គួរ​តែ​ឆ្លើយ​តប​នឹង​សំណួរ​របស់​សមាជិក​សភា​ដទៃ​ទៀត។

កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​០៩ ខែ​សីហា ឆ្នាំ​២០១២ លោក​នាយក​រដ្ឋ​មន្រ្តី បាន​ចូល​បំភ្លឺ​រឿង​បញ្ហា​ព្រំដែន​កម្ពុជា ជាមួយ​ប្រទេស​ដទៃ ក្នុង​សភា តាម​ការ​ស្នើ​សុំ​របស់​គណបក្ស​ជំទាស់​សម​រង្ស៊ី។ លោក​នាយករដ្ឋ​មន្រ្តី បាន​ចំណាយ​ប្រមាណ​ជា​៥​ម៉ោង ក្នុង​ការ​ឆ្លើយ​បំភ្លឺ តែ​អ្នក​តាម​ដាន​សង្គម​ថា លោក​មិន​បាន​ទុក​ពេល​សម្រាប់​សំណួរ របស់​តំណាង​រាស្រ្ត​គណបក្ស​ជំទាស់​ទេ។

អ្នក​នាំ​ពាក្យ​គណបក្ស​សម​រង្ស៊ី លោក យឹម សុវណ្ណ មាន​ប្រសាសន៍​ថា វប្បធម៌​នៃ​ការ​ដេញ​ដោល​សំណួរ ត្រូវ​តែ​មាន​សម្រាប់​កម្ពុជា ដែល​មិន​ដែល​មាន​ទេ​ពី​មុន​មក។ លោក​ស្វាគមន៍​ចំពោះ​ការ​លើក​ឡើង​របស់​លោក​នាយក​រដ្ឋ​មន្រ្តី ដោយ​សារ​កន្លង​មក​មាន​តែ​ការ​អាន​របាយ​ការណ៍ ដោយ​មិន​មាន​ការ​អនុញ្ញាត​សម្រាប់​សំណួរ​ទេ ៖ “​អត់មាន​ទេ​ពី​មុន​មក បើ​សិន​ជា​ខាង​គណបក្ស​កាន់​អំណាច ចង់​ឲ្យ​មាន​ការ​ឆ្លើយ​តប មាន​ការ​ជជែក​វែក​ញែកហ្នឹង​​ ហ្នឹង​​គឺ​ជា​ការ​ល្អ ប៉ុន្តែ​ក្រែង​លោរការ​និយាយ​​ផ្សេង​​ហើយ​​ធ្វើ​ផ្សេង ការ​និយាយ​ត្រឹម​ឲ្យ​តែ​ល្អ​មើល ប៉ុន្តែ​ជាក់ស្តែងគឺ​ថា ពេល​តំណាង​គណបក្ស​ជំទាស់​ ហៅ​ទៅ​ឆ្លើយ​ក្នុង​សភា​ម្តង​ៗ ទៅ​ដល់​គ្រាន់​តែ​សូត្រ​របាយ​ការណ៍​ហើយវេច​បង្វេច​ត្រឡប់មក​វិញ​ ដោយ​គ្មាន​​ឲ្យ​មាន​ការ​សួរ​ដេញ​ដោយ​ អាហ្នឹង​គឺ​អត់​ល្អ​ទេ យើង​ចង់​ឲ្យ​មាន​ការ​សួរ​ដេញ​ដោល ប្រ​សើរ​ជា​ជាង​ទៅ​អាន​របាយ​ការណ៍”។

ថ្មីៗនេះ គណបក្ស​ជំទាស់ បាន​ស្នើ​ឲ្យ​រដ្ឋ​សភា កោះ​ហៅ​រដ្ឋ​មន្រ្តី​ពីរ​រូប គឺ​លោក ស ខេង រដ្ឋ​មន្រ្តី​ក្រសួងម​ហា​ផ្ទៃ និង​លោក ស៊ុយ សែម រដ្ឋ​មន្រ្តី​ក្រសួង​ឧស្សាហ​កម្ម រ៉ែ និង​ថាមពល ឲ្យ​ចូល​បំភ្លឺ​រឿង​លិខិត​ឆ្លង​ដែន និង​ភាព​មិន​ប្រក្រតី​ក្នុង​វិស័យ​រ៉ែ។

គួរ​បញ្ជាក់​ថា ក្នុង​សង្គម​ប្រជា​ធិប​តេយ្យ ដូច​ជា​នៅ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក តែង​តែ​មាន​វប្បធម៌​នៃ​ការ​ពិភាក្សា​ដេញ​ដោល​ជា​សំណួរ​ក្នុង​សភា​ជា​បន្ត​ បន្ទាប់៕​

បទ​សម្ភាសន៍​ជា​មួយ​លោក​ សុរិយា​ ស៊ូ​ប៊ែ​ឌី ​ពី​បញ្ហា​សិទ្ធិ​មនុស្ស​នៅ​កម្ពុជា​​

​ដោយ ស៊ុន ណារិន

narin-interview-subedi-thearyអ្នក ​​រាយការណ៍​ពិសេស​របស់​អង្គការ​សហ​ប្រជា​ជាតិ​ លោក​សុរិយា​ ស៊ូប៊ែ​ឌី ​(Surya P. Subedi)​ បាន​កំពុង​បំពេញ​ទស្សន​កិច្ច​នៅ​កម្ពុជា​ ចាប់​​ពីថ្ងៃ​​ទី៨ ​ដល់​ថ្ងៃទី១៥​ ខែ​ធ្នូ​ ដើម្បី​ពិនិត្យ​មើល​នូវ​​ការ​អនុវត្ត​នូវ​អនុ​សាសន៍​​របស់​លោក​​ទៅ​រដ្ឋាភិ​ បាល​កម្ពុជា​។ សំលេង​​​​​ប្រជា​ធិប​តេយ្យ​ VOD បាន​ធ្វើ​បទ​សម្ភាសន៍​ជា​មួយ​មន្រ្តី​ជាន់​ខ្ពស់​របស់​អង្គការ​សហ​ប្រជា​​ ជាតិ​​មួយ​​នេះ ​ទាក់​ទង​នឹង​ស្ថាន​ភាព​សិទ្ធិ​មនុស្ស​​នៅ​​កម្ពុជា​​ និង​​អនុសាសន៍​​របស់​​លោក ​ដែល​ដាក់​ទៅ​រដ្ឋាភិ​បាល។​

តទៅ​នេះ ​សូម​ស្តាប់​បទ​សម្ភាសន៍​របស់​អ្នក​យក​ព័ត៌​មាន​​របស់​ វីអូឌី​ លោក ស៊ុន ​ណារិន ​ជា​មួយ​លោក​ ​សុរិយា​ ស៊ូ​ប៊ែ​ឌី​ ដោយ​មាន​ការ​ប្រែ​សម្រួល​​ដោយ ​លោក​ កែវ រតនៈ។ ​សំណួរ​ដំបូងដែល​លោក ស៊ុន ណារិន​ សួរ​ទៅ​លោក​ សុរិយា​ ស៊ូ​ប៊ែឌី​​ ថា​តើ​អនុសាសន៍​របស់​លោក សុរិយា​ ស៊ូ​ប៊ែឌី​ ដែល​បាន​ដាក់​ទៅ​រដ្ឋា​ភិបាល​ មាន​ការ​វិវត្តន៍​យ៉ាង​ណា?​​

លោក សុរិយា ស៊ូប៊ែឌី​ ក្នុង​ផ្នែក​ខ្លះ​ មាន​​ការ​រីក​ចម្រើន​ជាង​មុន​ ដូច​ជា​នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០១០​ ច្បាប់​អស្សា​មិករ​ ដំបូង​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​​ឡើង​ ច្បាប់​អង្គ​ការ​ដែល​រដ្ឋាភិ​បាល​គ្រោង​នឹង​បង្កើត​ ត្រូវ​បាន​ពិចារ​ណា​ឡើង​វិញ​នៅ​ទីស្តី​ការ​គណៈ​រដ្ឋ​មន្រ្តី​ មាន​ការ​ចរ​ចា​សម្រាប់​​ដំណោះ​ស្រាយ​ដល់​អ្នក​​បឹង​កក់​ បើ​ទោះ​ជា​មាន​អ្នក​មួយ​ចំនួន​ទៀត ​មិន​ទាន់​បាន​ដោះ​ស្រាយ​ឲ្យ​ តែ​ខ្ញុំ​សង្ឃឹម​ថា នឹង​មាន​ដំណោះ​​ស្រាយ​ ដូច​ដែល​លោក​នាយក​រដ្ឋ​មន្រ្តី ​ណែនាំ​ឲ្យ​មាន​ការ​ចរចា​។ ការ​​ផ្តល់​កម្ម​សិទ្ធិ​ដី​ធ្លី​កំពុង​ដំណើរ​ការ​ ដែល​ខ្ញុំ​ និង​សហគមន៍​អន្តរ​ជាតិ​អំពាវ​នាវ​ឲ្យ​មាន​ ដើម្បី​ដោះ​ស្រាយ​បញ្ហា​ដីធ្លី​។ តែ​មាន​ចំណុច​មួយ​ចំនួន​ដែល​មិន​ទាន់ ​មាន​ភាព​ល្អ​ប្រសើរ​គ្រប់​​គ្រាន់​នៅ​ឡើយ ​ដែល​ត្រូវ​តែ​អនុ​វត្ត​ ទើប​ខ្ញុំ​មក​ទីនេះ ​ដើម្បី​ជំរុញ​បន្ថែម​តាម​រយៈ​អនុសាសន៍​របស់​ខ្ញុំ​ ដោយ​ខ្ញុំ​នឹង​ជួយ​រដ្ឋាភិ​បាល​ ជំនះ​ការ​លំបាក​ក្នុង​អនុវត្ត​នូវ​អនុសាសន៍​ទាំង​នេះ។​

ណារិន៖​ តើ​ចំណុច​ដែល​មិន​ទាន់​មាន​ភាព​ល្អ​ប្រសើ​នោះ​ មាន​អ្វីខ្លះ​ទៅ?​

លោក សុរិយា ស៊ូប៊ែឌី៖​ មាន​ដូច​ជា​សេរី​ភាព​នៃ​ការ​បញ្ចេញ​មតិ​ សិទ្ធិ​ដីធ្លី​ ភាព​ឯក​រាជ្យ​​ និង​សមត្ថ​ភាព​នៃប្រព័ន្ធ​តុលាការ​​ក្នុង​ការ​​​ស្វែង​រក​យុត្តិធម៌​។ ​នៅ​ថ្ងៃ​ណា​មួយ​ បញ្ហា​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ នឹង​ត្រូវ​បាន​ដោះ​ស្រាយ​ ដោយ​សារ​ភាព​ឯក​រាជ្យ​ និង​សមត្ថ​ភាព​របស់​ប្រព័ន្ធ​តុលាការ​ត្រូវ​បាន​ពង្រីក​បន្ថែម​។​

ណារិន៖​ កន្លង​ទៅ​មន្រ្តី​រដ្ឋាភិ​បាល ​ថា​របាយការណ៍​របស់​លោក​មិន​សម​ហេតុ​សម​ផល ​និង​មាន​ចរិក​​រិះ​គន់​​គាំ​ទ្រ​គណ​បក្ស​ប្រឆាំង​ ហើយ​លោក​នាយក​រដ្ឋ​មន្រ្តី​ ហ៊ុន ​សែន​ លើក​ឡើង​ថា ​លោក​គួរ​តែ​ទៅ​ផ្តល់​អនុស្សាសន៍​ឲ្យ​ប្រទេស​របស់​លោក​វិញ?​ តើ​លោក​យល់​យ៉ាង​ណា?​

លោក សុរិយា ស៊ូប៊ែឌី៖ ​ជា​ការ​ឆ្លើយ​តប​របស់​ខ្ញុំ​ គឺ​ខ្ញុំ​មក​ទីនេះ​​ដើម្បី​ធ្វើ​ការ​ងារ​មួយ​ដ៏​មាន​សារ​សំខាន់​ សម្រាប់​អង្គការ​សហ​ប្រជា​ជាតិ​។​ ខ្ញុំ​ត្រូវ​បាន​អង្គការ​សហ​ប្រជា​ជាតិ​​ឲ្យ​មក​ធ្វើ​ការ​នៅ​ទីនេះ​ ដែល​ជា​ទំនួល​ខុស​ត្រូវ​របស់​ខ្ញុំ​។ ចំណុច​បីដែល​ខ្ញុំ​កំពុង​អនុ​វត្ត​​ គឺខ្ញុំ​មាន​ភាព​ឯក​រាជ្យ​មិន​លម្អៀង​ និង​ការ​វិនិច្ឆ័យ​មួយ​​ដែល​មិន​ផ្អែក​លើ​គំនិត​ខ្លួន​​ឯង​​។ ខ្ញុំ​​មាន​​ជំនាញ ​​និង​​មាន​​គោល​​បំណង​​ជួយ​​ប្រទេស​​កម្ពុជា​​​ជួយ​​ប្រជា​​ជន​​ ដើម្បី​​សន្តិ​​ភាព​​យូរ​​អង្វែង​​ ការ​​អភិវឌ្ឍ​​សេដ្ឋកិច្ច​ ​និង​​ស្ថិរ​​ភាព​​ដើម្បី​​ប្រជា​​ជន​​អាច​​រីក​​រាយ​​ នឹង​​លទ្ធិ​ប្រជា​ធិប​តេយ្យ។​

ណារិន៖​ តើ​លោក​នឹង​ប្រាប់​អ្វី​ទៅ​រដ្ឋាភិ​បាល​កម្ពុជា​ ជាពិសេស​លោក​នាយក​រដ្ឋ​មន្រ្តី ​ហ៊ុន ​សែន ប្រសិន​បើ​លោក​មាន​ឱកាស​ក្នុង​ការ​ជួប​ពួក​គាត់​?

លោក សុរិយា ស៊ូប៊ែឌី៖ ​បាទ​ ខ្ញុំ​បាន​ដាក់​សំណើ​សុំ​ជួប​លោក​នាយក​រដ្ឋ​មន្រ្តី​ ហ៊ុន​ សែន​ និង​មន្រ្តី​រដ្ឋា​ភិបាល​ផ្សេង​ទៀត​ តែ​ពេល​​នេះ ​មិន​ទាន់​មាន​ការ​ឆ្លើយ​តប​នៅ​ឡើយ​ទេ។​ កាល​ពីពេល​មុន​​គាត់​ធ្លាប់​ប្រាប់​ខ្ញុំថា ​គាត់​នឹង​ជួប​ខ្ញុំ​ពេល​ក្រោយ​។ ខ្ញុំ​សង្ឃឹម​ថា ​ខ្ញុំ​នឹង​អាច​ទទួល​ការ​ឆ្លើយ​តប​នៅ​ថ្ងៃ​នេះ ​ឫ​ថ្ងៃ​ស្អែក​។ ខ្ញុំ​នឹង​ប្រាប់​គាត់​ថា ​ខ្ញុំ​ជា​មិត្ត​កម្ពុ​ជា ​ខ្ញុំ​ចង់​ជួយ​អ្នក​ដោះ​ស្រាយ​បញ្ហា​ ដែល​​កម្ពុជា​ប្រឈម។​ ខ្ញុំ​ជា​មិត្ត​របស់​ប្រជា​ជន​កម្ពុជា​ ហើយ​សូម​យក​អនុសាសន៍​ របស់​ខ្ញុំ​ សម្រាប់​អត្ថ​ប្រយោជន៍ដ​ល់​ប្រទេស​។

​ណារិន៖​  ជា​ចុង​ក្រោយ​ តើ​លោក​ចង់​ឃើញ​មាន​ការ​ចូល​រួម​ពី​បណ្តា​ភាគី​នៃកម្ពុជា​យ៉ាង​ដូច​ម្តេច​ ដើម្បី​កម្ពុជា​​មាន​ភាព​ល្អប្រសើរ​ផ្នែក​សិទ្ធិ​មនុស្ស?​

លោក សុរិយា ស៊ូប៊ែឌី៖ ខ្ញុំ​ចង់​ឃើញ​គ្រប់​ភាគី​ទាំង​អស់​ មាន​ទាំង​សង្គម​ស៊ីវិល ​សកម្ម​ជន​សិទ្ធិ​មនុស្ស​​រដ្ឋាភិ​បាល​ និង​គណ​បក្ស​ប្រឆាំង​ ធ្វើ​ការ​ជាមួយ​គ្នា​​ពិភាក្សា​គ្នា​ ដែល​ជា​មាគ៌ា​នៃ​លទ្ធិ​ប្រជា​ធិប​តេយ្យ។​ ភាគី​ទាំង​អស់​​មាន​ការ​យល់​ព្រម​ជាមួយ​គ្នា​ ដើម្បី​ឲ្យ​ប្រទេស​កម្ពុ​ជាឈាន​ទៅ​មុខ​។ ខ្ញុំ​ចង់​ឲ្យ​មាន​ការ​ផ្សះ​ផ្សារ​ផ្នែក​នយោបាយ​ ការ​ពិភាក្សា​រវាង​រដ្ឋាភិ​បាល​ និង​សង្គម​ស៊ីវិល​ និង​សកម្ម​ជន​សិទ្ធិ​មនុស្ស។​ ប្រជា​ជន​កម្ពុជា​ មាន​សិទ្ធិ​ភ្ជាប់​ជា​មួយ​កាត​ព្វកិច្ច ​និង​សិទ្ធិ​ភា្ជប់​ជា​មួយ​ការ​ទទួល​ខុស​ត្រូវ​៕ ​

អ្នក​ជំនាញ៖ ​រក្សា​ស្ថិរ​ភាព​នយោបាយ ​សម្រាប់​ការ​រីក​ចម្រើន​វិស័យ​អចល​នទ្រព្យ​

​ដោយ ស៊ុន ណារិន ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី03 មករា ឆ្នាំ2013

អ្នក ​ជំនាញ​ផ្នែក​អចលន​ទ្រព្យ​ អំពាវ​នាវ​ឲ្យ​មាន​ការ​​រក្សា​ស្ថិរ​ភាព​នយោបាយ​​មុន​ និង​ក្រោយ​ការ​បោះ​ឆ្នោត​ ដើម្បី​ជា​ប្រយោជន៍​ដល់​វិស័យ​​អចលន​ទ្រព្យ​ក្នុង​ការ​ទាក់​ទាញ​វិនិយោគ​គិន ​បរទេស​មក​កម្ពុជា ​សម្រាប់​ឆ្នាំ​២០១៣​នេះ។​

អ្នក​ជំនាញ​លើក​ឡើង​បែប​នេះ ​ខណៈ​វិស័យ​អចលន​ទ្រព្យ​នៅកម្ពុជា​ក្នុង​​ឆ្នាំ​២០១២​ រីក​ចម្រើន​​គួរ​ឲ្យ​កត់​​សម្គាល់​ ដោយ​មាន​បរទេស​មក​វិនិយោគ​​នៅ​កម្ពុជា​ ជា​បន្ត​បន្ទាប់​ និង​​ស្រប​ពេល​កម្ពុជា​ នឹង​មាន​ការ​បោះ​​​ឆ្នោត​​ថ្នាក់​ជាតិ​ នៅ​ចុង​ខែ​កក្កដា​ ឆ្នាំ២០១៣​ខាង​មុខ​នេះ។

អគ្គ​នាយក​ក្រុម​ហ៊ុន​ប៊ុណ្ណា​រៀល​​​ធីគ្រុប​ លោក​ ស៊ឹង ​ប៉ុណ្ណា​ មាន​ប្រសាសន៍​ថា ឆ្នាំ២០១២​ វិស័យ​អចលន​ទ្រព្យ​ បាន​កើន​ឡើង​ក្នុង​តម្លៃ​ចន្លោះ​ពី២០​ ទៅ៣០​ភាគ​រយ​ និង​សកម្ម​ភាព​វិនិ​យោគ​ បាន​កើន​ឡើង​ទ្វេ​ដង​ ពី​២០​ភាគ​រយ​ ទៅ​៤០ភាគ​រយ។​ លោក​រំពឹង​ថា ​ក្នុង​ឆ្នាំ២០១៣ ​សន្ទទស្សន៍ ​នឹង​កើន​ឡើង​គួរ​ឲ្យ​កត់​សម្គាល់​ជាង​នេះ ​ប្រសិន​បើ​ស្ថិរ​ភាព​នយោបាយ​កម្ពុជា​​នៅ​ដដែល​ បើ​ទោះជា​មាន​​ការ​បោះឆ្នោត ៖ “យើង​អាច​សន្និដ្ឋាន​បាន​ថា​ ឆ្នាំ​២០១២ ជាលទ្ធ​ផល​​ល្អ​​សម្រាប់​វិនិច្ឆ័យ​​របស់​​យើង ហើយ​សម្រាប់​ឆ្នាំ​២០១៣ ប្រសិន​បើ​ស្ថាន​ភាពនយោបាយ និង​សេដ្ឋ​កិច្ច​នៅ​កម្ពុជា​​​​យើង​នៅ​តែ​បន្ត​ដំណើរ​ការ​ល្អ​ ជា​ពិ​សេស​នៅ​មុ​ន​ពេល​បោះ​ឆ្នោតគឺ​វិស័យ​របស់​យើង​នូវ​មាន​កំណើនគួ​រ​ឲ្យ​ ចាប់​អារម្មណ៍​​ទៀត”។

អគ្គ​នាយក​នៃ​ក្រុម​ហ៊ុន​ ខ្មែរ​ រៀល ​អ៊ីស្ទេត (Khmer Real Estate)​ លោក​ គីម​ ហ៊ាង​ ប្រាប់ VOD ថា វិ​ស័យអចលន​ទ្រព្យ​នៅ​កម្ពុជា​ មាន​ដូច​ជា​អគារ​ រោង​ចក្រ​ ឃ្លាំង​ ផ្ទះ​សម្បែង​ និង​ដីធ្លី​ សម្រាប់​ឆ្នាំ២០១២ ​បាន​កើ​ន​ឡើង​គ្រប់​ផ្នែក។​ លោកថា​ វិនិយោគ​គិន​​​បរទេស​ ដែល​ចង់​មក​វិនិយោគ​នៅ​ស្រុក​ខ្មែរ​ កំពុង​សំឡឹង​មើល​ស្ថាន​ភាព​នយោបាយ​កម្ពុជា​សម្រាប់​ឆ្នាំ២០១៣​នេះ ៖ “បើ ​ចង់​ឲ្យរី​ស្តេត​យើង​វាល្អ រាជ​រដ្ឋា​ភិបាលអ្វី​គួរ​ធ្វើ​ គឺ​ស្ថិរ​​ភាព​​នយោបាយ យើង​មាន​ស្ថាន​ភាព​នយោបាយយើង​​​​ អ្វី​ដែល​គួរ​ធ្វើ​គឺ​ថា​រក្សា​ឲ្យ​បាន​​ល្អ​​ជា​ង​ហ្នឹង​ទៀត រក្សា​អី! អ្វី​ដែល​មាន​រក្សា​ឲ្យ​ល្អ​ទៅ បោះ​ឆ្នោតក៏​​​អត់​មាន​បញ្ហា​ព្រោះ​អី​ បរទេស​ដឹង​ពីស្រុក​ខ្មែរ​​ច្រើន​”។

កន្លង​ទៅ អ្នក​នាំ​ពាក្យ​របស់​រាជ​រដ្ឋាភិ​បាល​ ឲ្យ​ដឹង​ថា ​ប្រទេស​កម្ពុជា​ មាន​ស្ថិរ​ភាព​នយោបាយ​ និងសុខ​សន្តិ​ភាព​ពេញ​ទំហឹង។​

អ្នក​នាំ​ពាក្យ​គណ​បក្ស​សង្រ្គោះ​ជាតិ​ ដែល​ជា​គណបក្ស​​ជំទាស់​ លោក​ យឹម​ សុវណ្ណ​ មាន​ប្រសាសន៍​ថា ​ស្ថិរ​ភាព​នយោបាយ​ គឺ​អាស្រ័យ​លើ​គណ​បក្ស​កាន់​អំណាច ៖ “ឆាក​នយោបាយ​ប្រទេសកម្ពុជា​ មាន​គណបក្ស​កាន់​​អំណាច ហើយ​នឹង​គណបក្ស​ប្រឆំាង​ ហើយហើយ​អ្នក​ណា​បង្ក​អស្ថិរ​ភាព គឺមិនមែន​គណបក្ស​ប្រ​ឆំាង​ទេ គឺ​គណបក្ស​កាន់អំណាច​​​​​”។

សំណង់​អគារ​ធំៗ​នៅ​កម្ពុជា​ កំពុង​តែ​រីក​ចម្រើន​ជា​បន្ត​បន្ទាប់​ ដូច​ជា​អគារ​ វឌ្ឍនៈ ​៣៨ជាន់ ​អគារកាណាឌីយ៉ា ២៦ជាន់ ​អគារ De Castle​ ៣៣ជាន់ និង​អគារ​ហ្គូដេន​ថាវ​អឺ ​ជាដើម​។ ​ក្រុម​ហ៊ុន​ជប៉ុន​ឈ្មោះ​អ៊ីអន​ AEON​  បាន​បើក​ការ​ដ្ឋាន​សាង​សង់​ផ្សារ​ទំនើប​អន្តរ​ជាតិ​តម្លៃ២០០លានដុល្លារ​ នៅ​រាជធានី​ភ្នំពេញ ​កាល​ពីខែធ្នូ​កន្លង​ទៅ។​

អ្នក​ជំនាញ​អចលន​ទ្រព្យ​ ស្នើ​ឲ្យ​រាជ​រដ្ឋាភិបាល​ ទាក់​ទាញ​វិនិយោគ​ទុន​បរទេស​បន្ថែម​ នឹង​ពង្រឹង​នូវ​ប្រព័ន្ធ​ច្បាប់​ និង​ឯក​សារ​ផ្សេងៗ​​សម្រាប់​​វិស័យ​​អចលន​ទ្រព្យ​នៅ​កម្ពុជា៕​