If Cambodians do not use correct Khmer, What will happen to our language?

By Sun Narin

“Speech is the first importance and letter comes after” is an old Khmer saying which implies the essence of verbal communication rather than letters. Another proverb “Speech tells your nation and attitude tells your originality” reflects the significance of speech, too.

Khmer language via broadcast media including television and radio has become a concerned problem because a number of TV presenters commit some mistakes in using grammatically correct words. For instance, they use noun as verb when they are presenting, which leads to the misuse from the audiences and listeners who will learn from that. In addition, language written on some newspaper, magazine, bulletin publications and billboards has become faulty.

One more thing, we notice that some parents do not allow their children to learn Khmer language much more than foreign languages including English and Chinese. They say that studying Khmer is just for the sake of knowing since it is not beneficial to the future business and work.

One youth from Chinese-blood family said to be unnamed on the newspaper that he has been studying Chinese since kid’s age and Khmer speaking has become his problem since he knows how to write only little and cannot speak Khmer well.

“I am not confident in speaking Khmer since I am afraid of being wrong. My dad has allowed me to study foreign language much because this language counts for business and communication in the future,” he said.

At the same time, some private schools for children consider Khmer language unimportant comparing to native language since young children are mostly allowed to communicate in English and Chinese and Khmer language is rarely spoken.

One thing that becomes the concern is that if those children do not learn and speak Khmer much, they will find it difficult in expressing verbal Khmer when they grow up. They speak mostly foreign language at the young age when it is time for learning native language. I have known a university student, who can speak English very well like native speaker, but he cannot speak good Khmer language and he finds it hard to get some Khmer difficult words out from his mouth.  This has become his impediment in communicating in Khmer.

I think Cambodians should learn more nation’s tongue so that they will have a lot of insights of Khmer and will be able to speak good Khmer. In addition, pursuing arts in speaking will lead to effective communication and successful business. I agree to the idea that it is good for them that they speak foreign languages well due to the demand of the job market for good command of foreign language and globalization. However, we are Cambodians, living and working in Cambodia, we have always to communicate well in Khmer with our surrounding work environment such as our business partners.

Even as the partial importance of leadership, besides being capable, knowledgeable and ethical, communication with people plays a key role in persuading people to vote for trust you. Therefore, being good at speaking is beneficial to leadership. If we do not know how to use Khmer language for communication, how can we make our subordinates understand and believe what we are talking?

Ros Chantraboth, the deputy director of the Royal Academy of Cambodia and historian, considered this issue concerned to be dealt with since it can devalue Khmer identity of language owing of the strong influence of foreign language.


“There are a lot of private schools for young children, competing with public schools. It gets rid of public system education of the country. Ministry of Education has to consider this issue by looking at other country’s system which prioritizes the native language for young children,” he said.

He explained that some parents thought that foreign language is very important for their children, but it is just the vehicle for them to grab the knowledge from the world.

“If they don’t know Khmer language and are hard to express it, they will be difficult in contributing to helping the country’s political affairs,” he said.

English and Chinese private schools for young children have been mushrooming in Phnom Penh. Most of teaching is conducted in English and Chinese.

បើកូនខ្មែរមិនបានប្រើប្រាស់ភាសាខ្មែរអោយបានត្រឹមត្រូវ តើភាសាខ្មែរនឹងទៅជាយ៉ាងណា?


ដោយ ស៊ុន ណារិន

«សម្តីជាឯក លេខជាទោ» ជាពាក្យចាស់ខ្មែរដែលបានបង្កប់នូវសារវន្តនៃភាសានិយាយ ត្រូវបាន

ចាត់ទុកជាអាទិភាពទីមួយ ហើយបន្ទាប់មក គឺតួអក្សរ។ ពាក្យមួយឃ្លាទៀតបានលើកឡើងថា

​ «សម្តីសជាតិ មារយាទសពូជ» ដែលបានលាតត្រដាងនូវឥទ្ធិពលនៃការនិយាយស្តី។


ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ យើងសង្កេតឃើញថាទំនាក់ទំនងភាសាខ្មែរតាមរយៈការនិយាយស្តី



និងទូរទស្សន៍ពីសំណាក់ពិធីករ វាបានក្លាយទៅជាកំហុសឆ្គងមួយដែលធ្វើអោយប៉ះពាល់ដល់

ភាសាខ្មែរ ដោយសារតែការប្រើប្រាស់ពាក្យពេចន៍តាមរយៈប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយទាំងនោះមិនត្រូវតាម

វេយ្យាករណ៍ខ្មែរ និងអត្ថន័យត្រឹមត្រូវនៃវាក្យស័ព្ទនិមួយៗ។

ឧទាហរណ៍ ដូចជាការប្រើប្រាស់ពាក្យ «ទំនាក់ទំនង» ដែលស្ថិតក្នុងថ្នាក់នាម កើតចេញពីកិរិយា

ស័ព្ទ «ទាក់ទង» តែមានពិធីករមួយចំនួនបានប្រើប្រាស់ពាក្យនោះខុស ដោយយកនាមធ្វើជាកិរិយា

ស័ព្ទ ដូចជាគាត់បាននិយាយថា «សូមទំនាក់ទំនងលេខទូរស័ព្ទ» ។ តែតាមពិតទៅ យើងគួរតែ

និយាយថា «សូមទាក់ទងមកលេខ ឬសូមមានទំនាក់ទំនង ឬសូមធ្វើការទាក់ទងមកលេខ»។

ការអធិប្បាយខុសនេះអាចធ្វើអោយអ្នកទស្សនា និងអ្នកស្តាប់ ទទួលនិងរៀនខុសនូវការប្រើ



ក្រៅពីនេះ យើងឃើញថាមានចំនុចជាច្រើនទៀតដែលកំពុងធ្វើអោយភាសាខ្មែរមានការធ្លាក់ចុះ ដូចជាការប្រើប្រាស់ភាសាខ្មែរមិនបានត្រឹមត្រូវនៅក្នុងកាសែត ទស្សនាវដ្តី ព្រឹត្តិប័ត្រមួយចំនួន និង

នៅលើបដាធំៗដែលព្យួរនៅតាមផ្លូវ។ មួយវិញទៀត យើងសង្កេតឃើញថា មានឪពុកម្តាយមួយ

ចំនួនមិនបានអនុញ្ញាត្តិអោយកូនៗរៀនភាសាខ្មែរបានច្រើនទេ ដោយសារតែពួកគេបានអោយ

តម្លៃទៅលើភាសាបរទេស ដូចជាភាសាចិន និងអង់គ្លេស។ ពួកគាត់បាននិយាយថា ភាសាខ្មែរ

រៀនបានតែម៉ាចេះនិយាយទៅបានហើយ ពីព្រោះវាមិនអាចប្រើការបាននៅក្នុងការរកស៊ី ឬការងារ

ក្នុងថ្ងៃអនាគតទេ។​ យុវជនកូនចៅចិនម្នាក់ ដែលបានរៀនភាសាខ្មែរបានតិចតួចតែចេះនិយាយ

ភាសាចិនស្ទាត់ បាននិយាយប្រាប់ខ្ញុំដោយសុំមិនអោយបញ្ចេញឈ្មោះថា គាត់មិនសូវចេះសរសេរ និង​និយាយភាសាខ្មែរមិនសូវជាបានល្អទេ។ គាត់បាននិយាយថាៈ«គាត់គ្មានទំនុកចិត្តក្នុងការនិយាយភាសាខ្មែរទេ និយាយទៅខ្លាចតែខុស។ ប៉ាអោយរៀនតែភាសាបរទេសអោយបានច្រើន ដោយគាត់និយាយថាការរកស៊ី ការទាក់ទង

ឥឡូវ គេបានយកភាសាបរទេសជាធំ»។

តែអ្វីដែលយើងសង្កេតឃើញថ្មីៗនេះ គឺនៅសាលាឯកជនថ្លៃៗមួយចំនួននៅក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញ បានចាត់ទុកភាសាខ្មែរមិនសូវសំខាន់ ដោយបង្រៀនក្មេងៗតូចៗ ដូចជានៅសាលាមតេយ្យ ថ្នាក់ទីមួយ ឬទីពីរ អោយនិយាយភាសាបរទេស ដោយការទាក់ទងជាភាសាខ្មែរមិនសូវជាបាន

ប្រើប្រាស់ទេ ដោយគេមានគោលដៅចង់បង្វឹកក្មេងៗទាំងអស់នោះអោយចេះនិយាយភាសាអង់

គ្លេសអោយបានស្ទាត់ជំនាញតាំងពីតូច។ តែបើយើងគិតទៅ វាជាចំនុចមួយដែលគួរអោយរិះគន់ ពីព្រោះការសិក្សាបែបនេះអាចអាចធ្វើអោយពួកគាត់ពិបាកក្នុងការនិយាយភាសាខ្មែរនៅពេល

ដែលពួកគេធំឡើង ពីព្រោះពួកគាត់បាននិយាយភាសាបរទេសទាំងអស់នោះតាំងពីក្មេងខ្ចីដែលជា



ខ្ញុំបានស្គាល់យុវជនម្នាក់ដែលគាត់កំពុងតែសិក្សានៅថ្នាក់មហាវិទ្យាល័យ ហើយអាចនិយាយភាសា

អង់គ្លេសបានយ៉ាងល្អ តែគាត់មានបញ្ហាក្នុងការនិយាយភាសាខ្មែរ ដូចជាការប្រើប្រាស់ពាក្យពិបាក និងឃ្លាឃ្លោងនានា ដែលអាចធ្វើគាត់បរាជ័យក្នុងការទាក់ទងជាភាសាខ្មែរ។

សម្រាប់ខ្ញុំវិញ ខ្ញុំគិតថាយើងជាកូនខ្មែរគួរតែសិក្សាភាសាខ្មែរអោយបានច្រើនដើម្បីអោយការ

និយាយរបស់យើងបានល្អ និងមានសិល្បៈក្នុងការនិយាយដែលអាចធ្វើអោយការរកស៊ី ឬការ

ធ្វើការរបស់យើងទទួលបានជោគជ័យ។ ខ្ញុំយល់ស្របនឹងមតិដែលលើកឡើងថា វាជារឿងល្អ ដែល

ពួកគេចេះនិយាយភាសាបរទេសទាំងអស់នោះ ពីព្រោះវាសមស្របទៅតាមតម្រូវការទីផ្សារ និង

ការដើរទៅរកសកលភាវូបនីយកម្ម។ វាពិតជាត្រឹមត្រូវដែលពួកគេអាចទទួលបាននូវការងារមួយ

ដែលល្អតាមអង្គការមកពីស្រុកក្រៅមួយចំនួន។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ យើងត្រូវគិតថា យើងជាកូនខ្មែរ រស់នៅស្រុកខ្មែរ ធ្វើការនៅប្រទេសខ្មែរ ដូច្នេះការប្រាស្រ័យទាក់ទងជាភាសាខ្មែរ

ត្រូវតែមាន។ ក្នុងភាពជាអ្នកដឹកនាំក៏ដោយ ប្រសិនបើយើងមិនសូវចេះប្រើប្រាស់ភាសាខ្មែរ តើយើងអាចនិយាយទៅកាន់អ្នកដែលនៅក្រោមយើង អោយគេយល់ និងជឿទៅលើអ្វីដែលយើង

ចង់និយាយបានយ៉ាងដូចម្តេច? ចុះប្រសិនបើពួកគាត់មានចំនេះដឹងភាសាបរទេស និងជំនាញ

ផ្សេងៗ តែការនិយាយភាសាខ្មែររបស់គាត់មិនបានល្អ តើគាត់អាចក្លាយទៅជាអ្នកដឹកនាំប្រទេស

ទៅថ្ងៃអនាគត ឬធ្វើការ ទាក់ទងនឹងការជួយសង្គមជាតិបានដែរឬទេ?

នេះជាចំនុចមួយដែលគួរអោយចាប់អារម្មណ៍ ទោះបីជាការផ្លាស់ប្តូរថ្មី តែប្រសិនបើ វាចេះតែលូត

លាស់ទៅៗ ហើយយុវជនជំនាន់ក្រោយចេះតែភ្លេចភាសាខ្មែរ តើយើងនឹងមានធនធានមនុស្ស


លោករស់ ចន្រា្តបុត្រ អនុប្រធានរាជបណ្ឌិតសភា និងជាប្រវត្ថិវិទូ បានបង្ហាញពីការព្រួយបារម្ភមួយ

យ៉ាងខ្លាំងទៅលើបញ្ហានេះ ដោយសារតែវាអាចធ្វើអោយបាត់បង់នូវអត្តសញ្ញាណភាសាខ្មែរ យុវជនមិនស្គាល់តម្លៃជាតិខ្លួនឯង និងធ្វើអោយភាសាបរទេសមានឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងទៅលើភាសា


លោកបានមានប្រសាសន៍ថាៈ«សាលាឯកជនសម្រាប់ក្មេងៗមានច្រើន ដែលមានការប្រណាំង

ប្រជែងជាមួយសាលារដ្ឋ ហើយធ្វើអោយមានការបាត់បង់ការអប់រំតាមប្រព័ន្ធរដ្ឋរបស់ជាតិ។ ក្រសួង

អប់រំត្រូវតែយកបញ្ហានេះមកពិចារណា ដោយមើលទៅប្រព័ន្ធអប់រំរបស់ប្រទេសរីកចម្រើនមួយ

ដែលអោយតម្លៃទៅលើភាសាជាតិក្នុងការសិក្សាតាំងពីក្មេង​ ហើយភាសាបរទេសជារឿងបន្ទាប់


លោកបានលើកឡើងថា ឪពុកម្តាយមួយចំនួនកុំគិតថាការរៀនភាសាបរទេសសំខាន់ណាស់ជាង

ភាសាខ្មែរទៅទៀតសម្រាប់កូនៗ តែការចេះភាសាបរទេសគ្រាន់តែយានមួយដែលអាចចាប់យក


លោកបានបញ្ជាក់ថាៈ«ប្រសិនបើពួកគាត់មិនចេះភាសាខ្មែរ ពិបាកក្នុងការនិយាយភាសាខ្មែរ គាត់


សម្រាប់ខ្ញុំវិញ ខ្ញុំគិតថា វាជារឿងប្រសើរបំផុតដែលយើងចេះប្រាស្រ័យទាក់ទងជាភាសាបរទេស ស្របពេលដែលយើងអាចនិយាយភាសាខ្មែរបានល្អហើយ។យើងត្រូវគិតថា ភាសាខ្មែរជាភាសា

របស់ជាតិយើង។ ប្រសិនបើយើងម្នាក់ៗគិតតែអោយតម្លៃទៅលើភាសាបរទេស ដោយមិនអោយ

តម្លៃទៅលើភាសាខ្មែរ តើនរណានឹងរក្សានូវភាសារបស់យើង?

ប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ សាលាបង្រៀនភាសាចិន និងអង់គ្លេសឯកជនសម្រាប់ក្មេងៗតូចៗនៅ

ទីក្រុងភ្នំពេញមានការកើនឡើងដូចផ្សិត ហើយបានក្លាយទៅជាសាលាបង្រៀនចំនេះដឹងទូទៅ

ពីថ្នាក់មេតេយ្យ ដល់ថ្នាក់ទីដប់ពីរ ដែលមានការបង្រៀនភាគច្រើនជាភាសាអង់គ្លេស។